{"id":175802,"date":"2016-05-01T00:00:00","date_gmt":"2016-04-30T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bcfi.be\/het-serotoninesyndroom\/"},"modified":"2026-04-09T17:11:11","modified_gmt":"2026-04-09T15:11:11","slug":"het-serotoninesyndroom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beta.cbip.be\/nl\/het-serotoninesyndroom\/","title":{"rendered":"Het serotoninesyndroom"},"content":{"rendered":"<p>Recent werd via een <i>Direct Healthcare Professional Communication<\/i> (DHPC)<sup><a href='#sdfootnote1sym' name='sdfootnote1anc'><sup>1<\/sup><\/a><\/sup> de aandacht gevestigd op het risico van serotoninesyndroom bij associ\u00ebren van het narcotisch analgeticum fentanyl met serotonerge geneesmiddelen<sup><a href='#sdfootnote2sym' name='sdfootnote2anc'><sup>2<\/sup><\/a><\/sup>. Deze DHPC is de aanleiding om een aantal punten inzake het serotoninesyndroom opnieuw te belichten en we baseren ons hiervoor vooral op <i>Stockley\u2019s Drug Interactions<\/i><sup><i><a href='#sdfootnote3sym' name='sdfootnote3anc'><sup>3<\/sup><\/a><\/i><\/sup> en een overzichtsartikel in <i>The BMJ<\/i> van 2014<sup><a href='#sdfootnote4sym' name='sdfootnote4anc'><sup>4<\/sup><\/a><\/sup>.<\/p>\n<ul>\n<li>\n<p>Ernstige gevallen van serotoninesyndroom worden meestal gezien bij inname van twee of meer serotonerge geneesmiddelen (ook wanneer gegeven in therapeutische dosis)&#x002C; waarvan <b>\u00e9\u00e9n meestal een MAO-inhibitor <\/b>is. In de tabel worden de geneesmiddelen vermeld die geassocieerd zijn aan serotoninesyndroom. <b>Zeker de associatie van een MAO-inhibitor met een SSRI moet vermeden worden.<\/b><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>Het serotoninesyndroom treedt op binnen de uren na inname van serotonerge geneesmiddelen&#x002C; en wordt gekenmerkt door volgende triade: (1) neuromusculaire excitatie&#x002C; met clonus&#x002C; hyperreflexie&#x002C; myoclonus&#x002C; rigiditeit&#x002C; tremor&#x002C; (2) disfunctie van het autonome systeem&#x002C; met o.a. hyperthermie&#x002C; tachycardie&#x002C; en (3) gewijzigde mentale status&#x002C; met o.a. agitatie en verwardheid. Bij acuut optreden van deze symptomen moet gedacht worden aan serotoninesyndroom&#x002C; naast andere toestanden zoals alcohol- of drugontwenning&#x002C; niet-convulsieve <i>status epilepticus<\/i> en encefalitis.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p>In milde tot matig ernstige gevallen verdwijnen de symptomen meestal \u00e9\u00e9n tot drie dagen na stoppen van de serotonerge geneesmiddelen. Ernstig serotoninesyndroom is een urgentie&#x002C; met nood voor intensieve ondersteunende zorg&#x002C; zoals adequate hydratatie&#x002C; monitoring van temperatuur&#x002C; hartfrequentie&#x002C; bloeddruk en urinevolume&#x002C; en eventueel sedatie.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p lang='nl-BE'>\u00a0<\/p>\n<p lang='nl-BE'><font size='2'><b>Tabel. Geneesmiddelen geassocieerd aan het serotoninesyndroom<\/b><\/font><\/p>\n<div class='inserted'>Voor een update zie <a href='https:\/\/www.bcfi.be\/nl\/chapters\/1?frag=9990185'>Inleiding 6.2.4. in het Gecommentarieerd Geneesmiddelenrepertorium<\/a>.<\/div>\n<p> <\/p>\n<table cellpadding='7' cellspacing='0' width='637'>\n<tbody>\n<tr>\n<td valign='top' width='621'>\n<ul>\n<li>\n<p><font size='2'>MAO-inhibitoren.<\/font><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><font size='2'>Fenelzine (irreversibele&#x002C; niet-selectieve MAO-inhibitor; <\/font><font size='2'><i>wash-out<\/i><\/font><font size='2'> periode van 2 weken tussen stoppen ervan en starten van een ander serotonerg geneesmiddel).<\/font><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><font size='2'>Moclobemide (reversibele MAO-A-inhibitor; <\/font><font size='2'><i>wash-out <\/i><\/font><font size='2'>periode van 24 uur).<\/font><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><font size='2'>De niet-psychotrope MAO-inhibitoren linezolid (een antibioticum; <\/font><font size='2'><i>wash-out<\/i><\/font><font size='2'> periode van 24 uur) en methylthioniniumchloride (syn. methyleenblauw&#x002C; een antidotum gebruikt bij methemoglobinemie; <\/font><font size='2'><i>wash-out<\/i><\/font><font size='2'> periode van 24 uur).<\/font><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<li>\n<p><font size='2'>De SSRI\u2019s (met inbegrip van dapoxetine).<\/font><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><font size='2'>De noradrenaline- en <\/font><font size='2'>serotonineheropnameremmers duloxetine en venlafaxine.<\/font><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p lang='fr-BE'><font size='2'>De tricyclische antidepressiva clomipramine en imipramine.<\/font><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p lang='fr-BE'><font size='2'>De narcotische analgetica fentanyl&#x002C; hydromorfon&#x002C; methadon&#x002C; oxycodon&#x002C; pentazocine&#x002C; pethidine&#x002C; tapentadol&#x002C; tramadol.<\/font><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p lang='nl-BE'><font size='2'>Varia: dextromethorfan; lithium; methylfenidaat; sint-janskruid; amfetaminen en derivaten (bv. ecstasy).<\/font><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p lang='nl-BE'>\u00a0<\/p>\n<p><font size='2'>PS. Met volgende geneesmiddelen is een risico van serotoninesyndroom gesuggereerd&#x002C; maar de onderbouwing hiervoor is minder sterk.<\/font><\/p>\n<ul>\n<li>\n<p><font size='2'>De MAO-B-inhibitoren selegiline en rasagiline; voor safinamide [zie Recente informatie april 2016&#x002C; blz.43] zijn er geen gegevens beschikbaar&#x002C; maar voorzichtigheid is geboden.<\/font><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><font size='2'>Mirtazapine.<\/font><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><font size='2'>Trazodon (vooral bij doses > 200 mg per dag).<\/font><\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p><font size='2'>De triptanen. Daarenboven zijn rizatriptan&#x002C; sumatriptan en zolmitriptan substraten van MAO-A; bij associ\u00ebren met een MAO-inhibitor kunnen de plasmaconcentraties van deze triptanen stijgen&#x002C; met verhoogd risico van ongewenste effecten (o.a. coronaire spasmen) tot gevolg.<\/font><\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div class='references'>\n<p lang='nl-BE'>\u00a0<\/p>\n<p><a href='#sdfootnote1anc' name='sdfootnote1sym'>1<\/a> Dit is een schrijven van een farmaceutisch bedrijf aan gezondheidszorgbeoefenaars&#x002C; <font color='#0563c1'><u><a href='https:\/\/www.bcfi.be\/Folia\/2011\/F38N03K.cfm'>zie Folia maart 2011<\/a><\/u><\/font>.<\/p>\n<p><a href='#sdfootnote2anc' name='sdfootnote2sym'>2<\/a> <font color='#0563c1'><u><a href='https:\/\/www.fagg.be'>www.fagg.be<\/a><\/u><\/font> > Menselijk gebruik > Geneesmiddelenbewaking > Brieven \u2192 zorgbeoefenaars > Durogesic (document van 26\/10\/2015)<\/p>\n<p><a href='#sdfootnote3anc' name='sdfootnote3sym'>3<\/a> Elektronische versie&#x002C; laatste keer geraadpleegd op 01\/04\/16<\/p>\n<p><a href='#sdfootnote4anc' name='sdfootnote4sym'>4<\/a> <i>BMJ<\/i> 2014;348:g1626 (doi: <a href='https:\/\/dx.doi.org\/10.1136\/bmj.g1626'>10.1136\/bmj.g1626<\/a>)<\/p>\n<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Recent werd via een Direct Healthcare Professional Communication (DHPC)1 de  [&#8230;]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43,186],"tags":[20213,20224],"class_list":["post-175802","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-nieuw","category-2016-nl","tag-import_tags","tag-import_tags-nl"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beta.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175802","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/beta.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beta.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beta.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/9"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beta.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=175802"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/beta.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175802\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":178386,"href":"https:\/\/beta.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/175802\/revisions\/178386"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beta.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=175802"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beta.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=175802"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beta.cbip.be\/nl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=175802"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}